قاضى احمد بن محمد غفارى كاشانى
485
تاريخ نگارستان ( فارسى )
[ 784 - تعيين سرحد روس و ايران . ] 784 من الوقايع سرحد روس ايران در تركمنچاى معين شده بود نوبت بسرحد استراباد و خراسان رسيد سليمان خان صاحب اختيار با مترجمى رضا خان دانش پرنس ارفع الدوله مأمور تعيين سرحد شدند . خلاصهء قرارداد سرحدى . در مقدمه دوستى كماكان برقرار است . فصل يكم - خط سرحد برود اترك و رود خليج حسين قلىست تا چات سپس قلل سنگرداغ و ساكريم متوجه برود چندر تا چغان قلعه باز قلل فاصل ميان چندر و سومبار تا ملتقاى سومبار بنمدآج آقايان و كنار سوميار تا خرابهاى مسجد داد يا نه از آنجا قلل كوپتداغ و قلل ميز نو و چوپپست سرحدات و از يك ورسطى رباط مىگذرد بكوه الانچه ميرسد از شمال قلعهء خيرآباد مىگذرد بحدود ككقتيال ممتد مىشود دربند رود فيروزه را قطع مىكند از راه ميان عشقآباد و فيروزه مىگذرد و بانتهاى شمالى كوه اسلم ميرسد از شمال كلنهء چنار رد شده بكوههاى زير كوه برميخورد بدرهء رود بابا مىگذرد در جاده گاورس بلطفآباد وارد جلگه مىشود . فصل دوم - در تعيين مأمورين براى نصب در نصب فصل سوم - دولت ايران متعهد مىشود در ظرف يكسال قلاع گرماب و قلقلاب را تخليه كند دولت روس در آن نقاط استحكامات نخواهد ساخت و تركمن را آنجا سكنى نخواهد داد . فصل چهارم - منع مردم ايرانست از توسعهء زراعت به آب انهارى كه از ايران به خاك وراى خزر ميرود و اينكه دهات جديد آباد نشود و آب بيشتر به مصرف نرسانند . فصل پنجم - تقليل ساختن راههاى عرابهرو است از طرفين . فصل ششم - در منع حمل اسلحه است در سرحد چه از ايران بآنطرف چه از خاك وراى خزر به اين طرف . فصل هفتم - تعيين مأمورين از طرف روس در نقاط سرحدى براى حفظ نظم كه با كارگزاران وارد مذاكره بشوند . فصل هشتم - بقاى معاهدات و قرارنامههاى سابق به قوت خود . فصل نهم - امضاى اين قرارداد در ظرف چهار ماه در تهران 9 دسامبر 1881 مطابق 22 محرم 1299 . امضا ذينونف ، ميرزا سعيد خان . بموجب قرارداد 27 مه 1893 مطابق 23 ذيحجه 1310 فيروزه با حصار لطفآباد مبادله شد البته براى حصول مزيد